Khadżuraho – Khajuraho

Zachodnia grupa świątyń

Najważniejsze świątynie skupione są w zachodniej części Khadżuraho, w bliskiej odległości od centrum turystycznego. Większość położona jest na ogrodzonym terenie, będącym równocześnie pięknie utrzymanym parkiem (otwarte od wschodu do zachodu słońca; wstęp: 0,50 INR; pt. wstęp wolny). Bilet upoważnia do zwiedzenia muzeum archeologicznego. W parku sprzedają niezwykle ciekawą Arcluieolo-gical Survey of India (archeologiczna mapa Indii) – wspaniały przewodnik po Khadżuraho (5 INR).

Świątynie opisane są zgodnie z ruchem wskazówek zegara.

Świątynie Lakszmi i Warahy

Te dwie niewielkich rozmiarów świątynie wznoszą się naprzeciwko ogromnej świątyni Lakszmi. Świątynia Warahy dedykowana jest trzeciej awatarze Wisznu, w której bóg pojawił się na ziemi jako odyniec. Budowla sąsiaduje z świątynią Matangeśwa-ry. Wewnątrz znajduje się ogromny, masywny i misternie wyrzeźbiony posąg odyńca, pochodzący prawdopodobnie z 900 r.

Świątynia Lakszmany

Choć potężna świątynia Lakszmany dedykowana jest Wisznu, pod względem architektonicznym przypomina bardziej świątynie Kandariji Mahadeo i Wiśwanathy. Budowla jest jedną z pierwszych, jakie powstały w zachodniej części Khadżuraho. Przypuszcza się, że została wzniesiona w latach 930-950. Do czasów obecnych przetrwała niemalże w idealnym stanie. Świątynia powstała na planie wielokąta, przy którego bokach znajdują się cztery sanktuaria. Zewnętrzne mury świątyni otoczone są nie trzema, jak to zwykle bywa, ale dwoma fryzami. Dolny zdobią postacie apsar oraz sceny erotyczne. Znajdujące się wewnątrz pięknie wykonane posążki owych nimf-miłośnic pełnią rolę konsoli.

W bocznym, południowo-wschodnim sanktuarium widnieje postać architekta pracującego ze swymi uczniami. Jest to prawdopodobnie podobizna projektanta świątyni, który w ten sposób zaznaczył swoją obecność. Fryz nad zewnętrznym gzymsem ukazuje sceny walk, polowań i pielgrzymek. Na pierwszym planie przedstawiono scenę orgiastyczną – mężczyzna kopuluje z klaczą, a stojące wokół kobiety z przerażeniem odwracają głowy.

Z balkonu widać świątynię Matangeśwary (patrz niżej). Budowla znajduje się poza terenem parku i jest jedyną używaną do dziś świątynią z grupy zachodniej.

Świątynia Kandariji Mahadeo

Wizyty w Khadżuraho nie można uznać za udaną, jeśli nie widziało się Kandariji Mahadeo, nie tylko największej, ale też najwspanialej skonstruowanej świątyni. Jest to jedna z trzech świątyń wzniesionych na wspólnym tarasie, tworzących najbardziej na zachód wysunięty element grupy zachodniej. Powstała w latach 1025-1050 i stanowi wzorcowy przykład architektury z okresu panowania dynastii Ćandelów. Choć do czasów obecnych nie zachowały się cztery boczne świątynie, główna część budowli -z charakterystycznym dla Khadżuraho planem z pięcioma nawami – przetrwała w nienaruszonym stanie i nadal wspaniale się prezentuje.

Główna wieża wysokości 31 m góruje nad bogato zdobioną rzeźbieniami fasadą. Angielski archeolog doliczył się 226 posągów w środku świątyni i 646 na zewnątrz, co daje łącznie 872 rzeźb, z których każda sięga przynajmniej metra wysokości. Fasada świątyni okolona jest trzema fryzami, na których ukazani są bogowie, postaci pięknych kobiet i muzycy. Nie zabrakło oczywiście scen przepojonych erotyką, a wyrzeźbione w Kandariji Mahadeo ny należą do najbardziej wyzywających w Khadżuraho.

Świątynia Mahadewy

Ta niewielka i w większości zniszczona świątynia została zbudowana na wspólnym tarasie wraz z Kandariją Mahadeo i Dewi Dżagadambą. Choć w porównaniu z tymi dwiema świątyniami prezentuje się bardzo skromnie, jej wnętrze kryje prawdziwy skarb. W środku znajduje się bowiem najcenniejsza rzeźba w Khadżuraho – wspaniała postać śarduli obejmującej lwa.

Świątynia Dewi Dźagadamby

Jest trzecią ze świątyń na wspólnym tarasie. Po wstała nieco wcześniej niż Kandarija Maha deo i pewnie dlatego cechuje ją skromniejsza architektura i plan złożony tylko z trzech naw. Przypuszcza się, iż zbudowano ją na cześć Wisznu, później jednak oddano Parwati, a następnie Kali. Niektórzy naukowcy twierdzą, że świątynia nadal należy do Parwati, a posążek Kali (lub Dźagadamby) tak naprawdę ukazuje pomalowaną na czarno Parwati. Fasadę świątyni zdobią trzy fryzy. Na dolnym przeważają wizerunki Wisznu w otoczeniu śurdtd, natomiast na najwyższym królują lubieżne mithuny. Pozy są tak wyzywające, iż wielu zwiedzających uważa Mahadeo za najbardziej erotyczną świątynię w Khadżuraho.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *