Gwalior – Madhja Pradeś

Rzeźby dźinistów

Prowadząca od strony południowej długa i stroma droga do fortu wiedzie przez skalny wąwóz, którego ściany zdobią figury wykonane przez wyznawców dźinizmu. Kilka rzeźb wyróżnia się imponującą wielkością. Powstały w połowie XV stulecia. W 1527 r. zostały zniszczone przez wojska Babera, a następnie odbudowane.

Rzeźby są ponumerowane i podzielone na pięć grup. W grupie Arwahi, rzeźba oznaczona numerem 20. przedstawia liczący 17 m wysokości wizerunek Adinatha. Postać 22. to siedzący Nemnath, wysokości 10 m. Za najważniejszą grupę uważa się serię dwudziestu rzeźb w południowo-wschodniej części wąwozu, ustawionych na długości ponad kilometr.

Teli Ka Mandir

Wznosząca się za studnią Suradź Kund świątynia jest najwyższą konstrukcją w forcie i pochodzi prawdopodobnie z IX w. Budowla zwraca uwagę głównie ciekawą architekturą. Dach ma cechy drawidyjskie, natomiast elementy dekoracyjne zostały wykonane pod wpływem sztuki indyjsko-aryjskiej. Główne, liczące 10 metrów, wejście do świątyni zwieńczone jest posągiem Garudy (święty ptak).

Pomiędzy Teli Ka Mandir a świątyniami Sasbahu znajduje się nowoczesna gur-dwara sikhijska.

Świątynie Sasbahu

Świątynie „teściowej” i „synowej” wznoszą się przy wschodniej ścianie fortu, mniej więcej w połowie jej długości. Obie budowle powstały w okresie od IX do XI w., dlatego nie różnią się zbytnio swą architekturą. Większą świątynię zdobi bogato rzeźbiona baza i umieszczone nad wejściem posążki Wisznu. Potężny dach podtrzymują cztery masywne kolumny.

Pałac Man Singha

Prawdziwą ucztą dla oka jest widok zaprojektowanych z fantazją murów pałacu. Ściany budowli zdobią malowidła oraz mozaiki przedstawiające kaczki, słonie i pawie. Pośród barw przeważają odcienie błękitu, zieleni i złota. Za sprawą tej bajkowej dekoracji konstrukcja zyskała miano Malowanego Pałacu (Ćit Mandir).

Pałac został zbudowany na polecenie Man Singha w latach 1486-1516. Prace renowacyjne wykonano w 1881 r. Budynek składa się z czterech kondygnacji, z czego dwie znajdują się pod ziemią. Za czasów panowania Mogołów te podziemne lochy służyły za więzienie. Cesarz Aurangzeb wtrącił tam swego brata Murada, po czym kazał go stracić. Obecnie pałac stoi pusty. Idąc ścieżką w kierunku fortu, ujrzymy wschodnią fasadę pałacu. Na jej szczycie wznosi się sześć wież – każda jest zwieńczona kopułą.

Inne pałace

Kilka pałaców znajduje się przy północnych murach fortu. Żaden nie jest tak dobrze zachowany, jak pałac Man Singha; również pod względem architektonicznym nie wyróżniają się one niczym szczególnym. Wysoka, wąska, dwupiętrowa budowla przy zachodniej ścianie fortu to pałac Karan (Kirti Mandir). Od strony północnej wznoszą się mury pałacu Dżahangira i pałacu Szacha Ożahana. Koło studni Dźauhar Kund, przy pałacu Szacha Dżahana, miało miejsce tragiczne wydarzenie. Na wieść o klęsce radży Radżputu w 1232 r. kobiety z jego haremu dokonały tu obrzędu sań, czyli spłonęły żywcem na stosie pogrzebowym (sati).

Wejście od strony północno-wschodniej

Z fortu do muzeum archeologicznego prowadzą stare, zniszczone schody. Po drodze miniemy kilka bram. Szósta z nich, Hawa, była pierwotnie częścią pałacu, jej miejsce zajęła jednak później piąta brama, Hathija Paur („słoniowa brama”). Obecnie pełni funkcję głównego wejścia do pałacu.

Po drodze do muzeum ujrzymy świątynię Wisznu z 876 r., zwaną Ćatarbhudź Mandir (Chatarbhuj Mandir; „świątynia czterorękiego boga”). Znajdujący się w pobliżu grobowiec należy do dostojnika zabitego podczas szturmu na bramę w 1518 r. Schody prowadzą stąd do wykutych w skale rzeźb hinduskich i dźinijskich. Zdobią one północno-wschodnią część fortu, nie dorównują jednak o wiele piękniejszym posągom przy ścianie południowej.

Uwagę zwraca czwarta brama zbudowana prawdopodobnie w XV w. i nazwana od imienia Ganeśi, słoniogłowego boga pomyślności. Przy bramie znajduje się też niewielki gołębnik (Kabutar Khana) oraz podtrzymywana przez cztery kolumny świątynia hinduska wzniesiona na cześć pustelnika Gwalipy.

Trzecia brama, Badalgarh, pochodząca z tego samego okresu co Gudżri Mahal, nazywana jest od imienia Badała Singha, wuja Mana Singha. Ze względu na stojącą tu kiedyś huśtawkę często określa się ją Hindolą (lii/idol – znaczy „huśtawka”). Druga w kolejności, Bansur („brama łuczników”), nie przetrwała do czasów obecnych. W 1660 r. zbudowano pierwsza bramę Alamgiri. Nadana jej nazwa wiąże się z Aurangzebem, który przybrał tytuł gubernatora Alamgira I.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *